Gerben en Matthias Schenk over muziek, familie en de Urker Zangers
Het nieuwe seizoen van de Urker Zangers begint met een bijzonder dubbelinterview. Gerben (27) en Matthias Schenk (20), de twee zonen van dirigent Jacob Schenk, zijn sinds vorig jaar samen lid van het koor en zingen naast elkaar in de baspartij. Twee broers, opgegroeid in hetzelfde muzikale gezin, maar ieder met een heel eigen muzikale weg. Gerben studeerde mondharmonica aan het ArtEZ Conservatorium en is actief als muzikant, arrangeur, componist en dirigent. Matthias ontwikkelde zich vooral als gitarist en geluidstechnicus en is daarnaast liefhebber van een indrukwekkend aantal snaarinstrumenten.
In dit gesprek vertellen ze over hun eerste muzikale stappen, hun bijzondere band als broers, het zingen onder leiding van hun vader en de betekenis van het koor. Maar ook over reizen, herinneringen aan overleden zangbroeders en de liederen die hen persoonlijk raken.
Van een speelgoedmondharmonica naar het conservatorium
Gerben Schenk is inmiddels 27 jaar en woont op Urk. Hij is de zoon van Jacob en Albertje Schenk en zingt, samen met zijn jongere broer Matthias, als bas bij de Urker Zangers. Zijn muzikale loopbaan begon echter op een heel andere manier dan je misschien zou verwachten.
„Ik was acht jaar toen mijn moeder op vakantie in Vlieland een speelgoedmondharmonica voor me kocht. Daar kreeg ik al snel in de gaten dat het centjes oplevert als je op straat gaat spelen met een bakje op de grond.”
Vol trots liet hij op de terugreis met de veerboot via de telefoon aan zijn vader horen wat hij inmiddels kon. Vader Jacob zag er duidelijk meer in. Hij begon liederen met Gerben in te studeren en een half jaar later stond de jonge mondharmonicaspeler voor het eerst op een podium.
„Dat was in de grote kerk in Dordrecht. Daarna volgden twee cd-opnames en ben ik met Stichting OneDay mee geweest op concerttour naar Canada. Dat is nog altijd een van mijn mooiste herinneringen.”
De optredens werden steeds talrijker en uiteindelijk bracht zijn muzikale weg hem naar het conservatorium. Gerben studeerde af als mondharmonicaspeler aan het ArtEZ Conservatorium in Zwolle.
Tegenwoordig is zijn werk behoorlijk veelzijdig. Als zzp’er verhuurt hij zich als muzikant, arrangeur en componist. Daarnaast is hij sinds kort dirigent van Gospelkoor Tehilla uit Emmeloord. En wie denkt dat er tussen al die muzikale werkzaamheden geen ruimte meer is voor ander werk, heeft het mis: al vier jaar lost Gerben zeecontainers bij Hoefnagel Fishworld & Service.
„Mijn werkzaamheden zijn heel divers. Ik doe eigenlijk van alles en nog wat binnen de muziek.”
Ook als componist kan hij zijn verschillende muzikale talenten combineren. „Ik kan een nummer schrijven dat ik vervolgens zelf zing en waar ik eventueel mondharmonica en piano aan toevoeg. Maar ik vind het ook geweldig om in opdracht te werken. Momenteel werk ik bijvoorbeeld samen met Fokke Hoekstra van Leuster aan zijn nieuwe album. Naast mondharmonica schrijf ik daarvoor ook de strijkerspartijen. Dat vind ik echt geweldig om mee te maken. Dat violisten jouw noten spelen… dat is een grote eer.”
Matthias: muziek kwam wat later
Bij Matthias, de jongste zoon van Jacob Schenk, verliep het muzikale pad anders. De twintigjarige Urker is in het dagelijks leven vooral actief met het lossen van zeecontainers bij DaySeaDay. Daarnaast treedt hij af en toe op als gitarist en houdt hij zich bezig met opnames en mixages. Zo was hij ook betrokken bij de opnames van het familieproject The Schenk Family.
Hoewel Matthias in een muzikaal gezin opgroeide, zag het er aanvankelijk helemaal niet naar uit dat hij zelf zo intensief met muziek bezig zou gaan.
„Ik ben natuurlijk opgegroeid in de muziek, maar ik was zelf nooit bijzonder muzikaal. Mijn interesse in muziek kwam eigenlijk pas toen ik vijftien was.”
De aanleiding was opmerkelijk eenvoudig. Gerben was bezig met een schoolopdracht over Hawaiiaanse muziek en Matthias hoorde hem een keer vertellen dat hij wel een ukelele zou willen hebben.
„Dat werd het cadeau. Alleen speelde ik er na een paar maanden eigenlijk veel vaker op dan hij.”
De ukelele maakte vervolgens plaats voor de gitaar. En inmiddels heeft Matthias zich ontwikkeld tot een veelzijdig bespeler van snaarinstrumenten. Naast gitaar speelt hij onder meer Portugese gitaar, mandoline en balalaika. Sinds ongeveer een jaar leert hij bovendien flugelhorn spelen bij de fanfare.
Zijn muzikale ontwikkeling is daarmee nog lang niet ten einde.
De eerste kennismaking met de Urker Zangers
Voor Gerben is de Urker Zangers geen onbekend terrein. Als veertienjarige nam zijn vader hem voor het eerst mee naar het koor.
„Eerst als bariton, maar dat bleek te hoog.”
Hij verhuisde daarom naar de baspartij en kwam naast Louw Korf te zitten, een koorlid dat Gerben zich nog altijd goed herinnert.
„Die kon een lage A, met volume. Volgens mij doet niemand van ons hem dat na.”
Later ging Gerben opnieuw mee met het koor, onder andere naar Wales. Toen hij ging studeren, werd hij echter lid af. Toch bleef het koor trekken.
„De Urker Zangers blijft toch aan je trekken. Samen met Matthias ben ik sinds vorig jaar zomer weer lid.”
Voor Matthias begon het allemaal wat anders. Zijn eerste kennismaking met het koor had vooral te maken met het gezin.
„Ik ging eigenlijk mee om kennis te maken met het noten lezen. We waren met ons gezin bezig met een kerst-cd en daarin moest ik voor het eerst partijtjes zingen. Daarom heb ik samen met Gerben een paar repetities bijgewoond. We hebben toen ook meegezongen in Bolsward bij de opname van het album De Winden Gods.”
Het jubileumconcert van zijn vader maakte vervolgens grote indruk op hem.
„Dat was voor mij echt een bijzonder moment. Niet veel later werd ik samen met mijn broer lid van het koor.”
Samen in de baspartij
Dat de twee broers uiteindelijk naast elkaar in dezelfde stemgroep terechtkwamen, is eigenlijk niet zo verrassend. Ze doen buiten het koor al veel samen.
„We werken samen, we reizen samen en we zijn allebei bassen,” vertelt Matthias. „De stap naar samen koorzingen was dan ook niet zo groot.”
Voor Matthias is zijn oudere broer bovendien een belangrijke steun geweest in zijn ontwikkeling als zanger.
„Gerben is een stemvaste bas die goed noten leest. Dat heeft mij veel geholpen om mijn draai te vinden in het koor.”
Gerben kijkt daar met een glimlach naar.
„Matthias is een stuk gedisciplineerder en trouwer dan ik. Hij moet mij weleens meetrekken naar de repetitie.”
Toch is hij altijd blij wanneer hij uiteindelijk weer op zijn plek zit.
„Als ik er eenmaal zit, ben ik altijd blij. Het is mooi om samen die prachtige liederen van een stevige baspartij te voorzien.”
Zingen onder vader Jacob
Dan is er natuurlijk nog die bijzondere familierelatie. Hoe is het om als zoon onder leiding te zingen van je eigen vader?
Gerben kan daar vrij nuchter over zijn.
„Ik zie hem op het koor vooral als dirigent en minder als vader. Dat kan ik goed scheiden.”
Sterker nog: hij vindt dat zijn vader in zijn rol als dirigent juist volledig zichzelf moet kunnen zijn.
„Ik ben trots op hem, hoe professioneel hij is en hoe hij de kikkers altijd weer in de kruiwagen weet te krijgen. Ga er maar aan staan. Ik vind dat hij de fouten gewoon moet kunnen benoemen. De familieband mag daarin geen belemmering vormen.”
Ook Matthias herkent dat het in het begin even wennen was.
„De eerste paar keren dat ik meeging, vond ik het best vreemd om mijn vader zo in een totaal andere, best strenge rol te zien. Maar dat went snel. Nu kan ik er vooral van genieten hoe hij met complete overtuiging en volledige inzet voor het koor bezig is.”
Meer dan alleen muziek
Voor beide broers is zingen meer dan het produceren van mooie klanken. Gerben omschrijft het zelfs als een persoonlijk proces.
„Zingen is een vorm van uiting die dicht bij de ziel ligt. Bij bepaalde liederen kan ik emotioneel worden, juist ook omdat je samen zingt.”
Daarbij heeft zingen ook invloed op zijn andere muzikale werkzaamheden.
„Het is voor mij een steunpilaar bij andere vormen van muziek maken, vooral bij componeren. Zingend melodieën schrijven is voor mij de meest intuïtieve manier van componeren.”
Matthias geniet vooral van het gezamenlijke proces.
„Ik ben nog geen jaar lid, maar het bevalt me heel goed. Ik kijk iedere dinsdag uit naar de repetities. Ik vind het prachtig om samen aan iets groters te bouwen en uiteindelijk tijdens een concert of opname met zoveel passie en overtuiging een mooi resultaat neer te zetten.”
En misschien is dat precies wat een mannenkoor zo bijzonder maakt: individuele stemmen die samen iets voortbrengen wat geen van de zangers alleen kan bereiken.
Niet groot, maar goed
Op de vraag wat het mooiste is aan zingen in een groot mannenkoor, heeft Gerben een opvallend antwoord.
„Groot vind ik minder belangrijk dan goed.”
En juist daarin ziet hij een belangrijke kracht van de Urker Zangers.
„De Urker Zangers zijn goed en veelzijdig. Het gevarieerde repertoire en de kwaliteit maken het een aantrekkelijk koor om onderdeel van te zijn.”
Dat repertoire bevat voor Gerben een aantal bijzondere parels. Hij houdt vooral van rustige, relatief eenvoudige liederen en van negro spirituals.
„Een lied als Who At My Door Is Standing vind ik bijzonder mooi, of Where No One Stands Alone. Maar mijn favoriet is denk ik And Can It Be. In mijn ogen haast pure perfectie. Het is een reis van begin tot eind. Geweldig gearrangeerd, met een tekst die duidelijk met het hart geschreven is en naadloos past op de melodie. Alles komt daar samen.”
Ook Matthias noemt And Can It Be als een van zijn favorieten. Daarnaast zijn Where No One Stands Alone en Benedictus liederen die hem bijzonder aanspreken.
Maar één lied heeft voor hem een veel diepere betekenis gekregen.
Als muziek troost wordt
Dat is Be Still My Soul, dat tijdens een uitvoering in Minnertsga werd opgedragen aan zangvriend Klaas van der Sloot, die toen niet lang meer te leven had.
„De troostende tekst op de prachtige melodie van Ik bouw op U komt op zo’n moment driedubbel binnen.”
Ook Gerben denkt met veel emotie terug aan Klaas.
„De rouwdienst van Klaas van der Sloot is een herinnering die mij echt bijblijft. Ik had moeite om droog te blijven.”
Het zijn momenten waarop de betekenis van een koor verder gaat dan muziek alleen. Dat ervoer Matthias ook tijdens de afscheidsdiensten van Albert Post en Klaas van der Sloot.
„Tijdens de repetities ervaar ik de sfeer altijd als open en toegankelijk. Maar bij die afscheidsdiensten kreeg het koor voor mij een diepere betekenis van broederschap. Toen voelde ik echt wat het betekent om lid te zijn van de Urker Zangers.”
Wales: muziek, herinnering en verbondenheid
Gerben heeft eerder al mogen ervaren wat een koorreis met een groep kan doen. De reis naar Wales staat hem nog helder voor de geest.
„Het was een prachtige reis. Vooral de memorial van de Eerste Wereldoorlog in Cardiff waar we aan meewerkten, is me bijgebleven. I Want To Die Easy met dat legerkorps… kippenvel als ik eraan denk.”
Maar een koorreis is volgens hem niet alleen muzikaal waardevol.
„Zo’n reis is ook heel goed voor de onderlinge band. Het maakt je hechter als groep. Alleen al daarom zouden we die reis naar Cornwall niet moeten laten schieten.”
Een nieuwe reis staat dan ook hoog op zijn verlanglijstje. Hij heeft zelfs al ideeën over wat er muzikaal zou kunnen gebeuren.
„Ik zou daar graag een mooie clip maken van Cornwall My Home. En Sailin’ Home moeten we wat mij betreft ook opnemen.”
Ook Matthias ziet een nieuwe koorreis wel zitten. „Ik zou graag nog een keer mee willen naar een mooie bestemming.”
Zijn muzikale droom gaat overigens nog iets verder.
„Het lijkt me geweldig om een keer met een groot orkest op te treden in het Concertgebouw in Amsterdam.”
Een muzikale familie
Wie de beide broers zo hoort vertellen, kan moeilijk om de invloed van hun muzikale opvoeding heen. Toch hebben Gerben en Matthias ieder hun eigen weg gevonden.
Gerben begon als achtjarige jongen met een speelgoedmondharmonica en groeide uit tot professioneel muzikant, arrangeur en componist. Matthias ontdekte pas op latere leeftijd zijn liefde voor muziek, via een ukelele die eigenlijk voor zijn broer bedoeld was.
Het resultaat is een bijzondere combinatie van talenten binnen één gezin.
Gerben schrijft, arrangeert, dirigeert, zingt en speelt mondharmonica. Matthias speelt gitaar en allerlei andere snaarinstrumenten, maakt opnames en mixages en ontwikkelt zich daarnaast verder als muzikant.
En dan staan ze op dinsdagavond samen tussen tientallen andere mannen in de baspartij van de Urker Zangers.
De kracht van samen zingen
Opvallend is dat beide broers, ieder vanuit hun eigen invalshoek, uiteindelijk bij hetzelfde uitkomen: samen muziek maken heeft iets bijzonders.
Voor Gerben zit die kracht in de combinatie van kwaliteit, repertoire en de emotionele werking van muziek.
Voor Matthias zit die kracht vooral in het samen bouwen aan iets groters.
En juist daar ontmoeten hun verhalen elkaar.
De afgelopen periode was niet altijd gemakkelijk voor de Urker Zangers. Gerben kijkt daar eerlijk naar.
„Er is natuurlijk veel gebeurd afgelopen seizoen. Er zijn koorleden vertrokken, wat ik jammer vind. Er zijn ook gespannen repetities geweest. Maar gelukkig is er ook veel om naar uit te kijken en dankbaar voor te zijn.”
Zijn boodschap is duidelijk.
„Laten we vooral niet te veel druk op de leden leggen en lekker blijven zingen.”
Misschien is dat een mooie gedachte om het nieuwe seizoen mee te beginnen. Niet alles hoeft groter, moeilijker of indrukwekkender. Soms is het eenvoudigweg goed om met elkaar te zingen, elkaar vast te houden en samen iets moois neer te zetten.
Met dankbaarheid terugkijken en vooruitzien
Matthias wil aan het einde van het gesprek vooral zijn zangbroeders bedanken.
„Ik wil mijn zangbroeders bedanken voor dit hele fijne eerste jaar. En natuurlijk ook de lezers die de tijd hebben genomen om mij iets beter te leren kennen.”
Voor Gerben ligt de toekomst van de Urker Zangers vooral in nieuwe muzikale ervaringen. Een reis naar Cornwall, een mooie clip, nieuwe opnames en vooral: samen blijven zingen.
Voor Matthias zijn het misschien nog grotere dromen: opnieuw een bijzondere koorreis en wie weet ooit een optreden met een groot orkest in het Concertgebouw.
Maar voorlopig staan de twee broers gewoon naast elkaar in de bas.
Gerben, de ervaren muzikant die als achtjarige jongen begon met een speelgoedmondharmonica.
Matthias, die pas op zijn vijftiende ontdekte hoeveel plezier muziek hem kon geven.
Twee broers, opgegroeid in hetzelfde gezin, ieder met een eigen muzikale weg.
Maar samen onderdeel van hetzelfde mannenkoor.
En iedere dinsdagavond klinkt hun baspartij mee met de vele andere stemmen van de Urker Zangers.
De repetities van mannenkoor Urker Zangers onder leiding van dirigent Jacob Schenk beginnen op dinsdag 8 september weer. Voel je welkom om mee te komen zingen! Plaats van handeling is het gebouw van collega-koor Eiland Urk aan de Vormtweg 7m, nabij de sportvelden en is van half acht tot half tien.

Wat een prachtig verhaal , van twee hele muzikale jongens uit een heel muzikaal gezin , mogen ze in de toekomst nog mooie momenten meemaken met jullie prachtige koor .
Prachtig ….en wat mooi geschreven….ik wens jullie beide….onder de vleugels van jullie vader….een hele mooie en lange koor periode toe….want dit koor zit en blijft in mijn hart.
Wat een prachtig interview van muzikale broers Schenk.
Ik ben helemaal gek van De Urker koren..
Jaren geleden speelden de 3 nu dirigenten van koren uit Urk in Stadskanaal in de Posstraatkerk
Ze deden ombeurten spelen op de piano,Waar de 1 stopte ging de ander verder.Dat waren Jacob Schenk -Marco Hoorn -en Jaap Kramer
Als we in de Bethelkerk in Urk zitten in de zomer.dan vind ik het zo mooi. Dan denk ik in mijn hart “God kom nu maar terug” zo mooi
Hoe het kan dat er in Urk zoveel goed zangers zitten dat is toch wel heel byzonder .
Maar ik luister de meeste dagen wel even naar Urker koren,
Ik geniet er enorm van.
Jacob je kan trots zijn op je muzikale zonen.
Dit is toch zo mooi en eerlijk ik ben blij met deze heren hoop
Nog eens zamen met hun te zingen
Ik weet zeker dat Nicolae enorm trots op de jongens zou zijn. En op jou hoe je hen begeleid hebt op dit muzikale pad.
We zouden altijd nog eens naar Urk gaan, helaas is dat er nooit van gekomen.
Veel succes mannen.
Tineke Reuvers